İzmir, Türkiye'nin en aktif deprem kuşaklarından birinde yer almaktadır. 2020 Seferihisar depremi başta olmak üzere bölge zaman zaman şiddetli sarsıntılar yaşamaktadır. Bu gerçeklik göz önünde bulundurulduğunda, bir konut satın alırken binanın deprem güvenliği en kritik kriterlerden biri haline gelmektedir.
Deprem Yönetmelikleri Tarihi
Türkiye'de yürürlükte olan deprem yönetmelikleri belirli dönemlerde güncellenerek daha katı kurallara kavuşmuştur:
- 1975 öncesi inşaat: Herhangi bir deprem yönetmeliği kapsamında değil. Çok riskli.
- 1975–1997: Eski deprem yönetmeliği kapsamında. Yetersiz olduğu kanıtlanmıştır.
- 1997–2007: Güncellenmiş yönetmelik. Görece daha iyi ancak modern standartların altında.
- 2007 sonrası: TDY-2007 kapsamında. Çok daha sıkı kriterler.
- 2019 sonrası: TBDY-2018 (Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği). Günümüzün en güncel standardı.
Genel kural: yapı ne kadar yeni inşa edilmişse, deprem güvenliği açısından o kadar yüksek standartta olma ihtimali artar.
Yapı Ruhsatı ve İskan Belgesini Kontrol Edin
Satın almayı düşündüğünüz dairenin yapı ruhsatına ve iskan belgesine (kullanma izni) sahip olduğunu teyit edin. Kaçak yapılarda veya ruhsatsız katlarda resmi güvenceniz yoktur. Yapı denetim firmalarının raporlarına ulaşmak da mümkündür.
Zemin Etüdü
Binanın inşa edildiği zeminin özellikleri deprem dayanıklılığını büyük ölçüde etkiler. Özellikle dolgu alanlar, dere yatakları üzerine inşa edilen binalar veya sıvılaşma riski yüksek zeminlerdeki yapılar dikkatli değerlendirilmelidir. E-devlet üzerinden veya ilgili belediyeden zemin etüd verilerine ulaşabilirsiniz.
Binanın Yaşı ve Taşıyıcı Sistem
Betonarme karkas sistemli binalar, yığma (taş/tuğla) yapılara göre depreme karşı çok daha güvenlidir. Binanın inşaat yılını ve kullanılan yapı sistemini öğrenin. 1990'lı yıllara ait betonarme binalarda kolon-kiriş kesitlerinin yeterliliği konusunda mühendis değerlendirmesi istemek makul bir önlem olabilir.
Güçlendirme ve Kentsel Dönüşüm
Riskli yapı tespiti yapılmış binalar kentsel dönüşüm sürecine girdiğinde yeni ve depreme dayanıklı binalara kavuşma imkânı doğmaktadır. Ancak bu süreç zaman zaman uzun ve tartışmalı olabilir. Riskli yapı tespiti yapılmış bir binayı satın almadan önce mutlaka hukuki danışmanlık alın.
Uzman Ekspertiz Raporu
Satın almadan önce lisanslı bir inşaat mühendisi ya da yapı eksperi aracılığıyla bina incelemesi yaptırmak, özellikle eski yapılarda ciddi risklerden korunmanızı sağlar. Bu hizmetin maliyeti, ileride yaşanabilecek sorunların yanında son derece düşük kalır.
DASK Sigortasının Önemi
Zorunlu Deprem Sigortası (DASK), deprem hasarı halinde minimum tazminat güvencesi sağlar. Satın alacağınız mülkte güncel DASK poliçesinin bulunduğunu ve sigortalı değerin güncel rayiç bedele yakın olduğunu kontrol edin.
Kontrol Listesi
- ☑ Yapı ruhsatı mevcut mu?
- ☑ İskan belgesi var mı?
- ☑ 2000 yılı sonrası inşaat mı?
- ☑ Zemin etüdü yapılmış mı?
- ☑ Taşıyıcı sistemde görünür hasar var mı?
- ☑ Yapı denetim firması belgesi mevcut mu?
- ☑ DASK sigortası güncel mi?
Verde Emlak portföyündeki tüm ilanlar yapı güvenliği açısından değerlendirilmektedir. Güvenli bir ev için danışmanlarımızla görüşün →
